***طب سنتی یعنی احیای سلامت***
♥♥♥♥سلامتی را با ما تجربه کنین.♥♥♥♥
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


♥♥♥♥این جانب موسی ظروفی با داشتن مدرک رسمی طب سنتی از انجمن طب کل نگر ایران و موسسه حجامت ایران مفتخرم که یه هم نوعان خودم کمک و با راهنمایی خود به آنها سلامتی ببخشم و هدف من از این وبلاگ آشنایی هر چه بیشتر مردم با انواع طب ها و کاربرد های آن،مزاج شناسی،نسخه پیچی و درمان بسیاری از بیماری های ناعلاج خود با طب سنتی می باشد. ♥♥♥♥

مدیر وبلاگ :موسی ظروفی
مطالب اخیر
نویسندگان
نظرسنجی
بیشتر کدام یک از موارد زیر می تواند در درمان بیماری شما موثر باشد؟











تهیه : احمد رضا اخوت محقق هرباریوم مرکزی دانشگاه تهران و کارشناس ارشد گیاهان دارویی پردیس علوم دانشگاه تهران

محی الدین جعفری کارشناس ارشد رشته سلولی و ملکولی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیك و زیست فن آوری

مقدمه:

انسان با پیشرفت علوم هر روز به اهمیت گیاهان و نقش بسزای آن ها در تغذیه و درمان بیش از پیش آگاهی می یابد و برای او درست و بجا مصرف کردن این نعمت الهی اهمیت بیشتری پیدا می کند . یکی از راه های رسیدن به این اطلاع و آگاهی مراجعه به منابع غنی وحیی است كه از طریق بزرگانی که علم خود را از این طریق دریافت نموده اند به ما رسیده است..

كلمات و سخنان پیامبر اکرم صلوات الله علیه و اله به عنوان خاتم انبیاء ، تدوام دهنده حرکت پویای انسان ها به سمت تعالی و تکامل و كامل ترین انسان مرتبط با غیب می تواند در هر زمینه ای سرمنشاء تحولی قرار گیرد و تمدن بشری را در راه تامین معاد و معاش به راهی مطمئن هدایت نماید.

آنچه در این راه، بسیار مهم به نظر می رسد، رسیدن به تحلیلی درست از روایات نقل شده از آن جناب صلوات الله علیه و اله است. و یکی از راه های نیل به این منظور، بررسی تخصصی این روایات توسط کارشناسان هر رشته می باشد در این تحقیق بر آن شدیم تا با گردآوری روایات مربوط به گیاهان اولا مروری بر فهرست گیاهان نامبرده در روایات نبوی صلوات الله علیه واله داشته باشیم و ثانیا به تحلیل اجمالی راجع به این گیاهان ارائه دهیم . تا از این ره توشه زمینه رویكرد تخصصی به سخنان گهربار اهل بیت علیهم السلام بیش از پیش فراهم گردد.

روش کار و نتایج:

ابتدا فهرستی از اسامی گیاهان نامبرده شده در روایات نبوی صلوات الله علیه و اله، از منابع شیعی تهیه گردید. برای این منظور در آغاز به مهمترین منابعی را که مفرادت پزشکی حضرت را جمع آوری کردند رجوع شد

سپس روایات های مشهور راجع به آن گیاهان انتخاب گردید. (منظور از روایات مشهور، روایاتی است كه از نظر منبع و محتوا در اولویت هستند )

در مرحله بعد: اسامی گیاهان ، همراه با روایات نمونه و اسامی علمی آن ها در جدولی تنظیم شد.

و آن گاه: نگاه کلی پیامبر گرامی صلوات الله علیه و اله را نسبت به گیاهان بررسی گردید و بر اساس استفاده های مختلفی که در روایات از آن نامبرده اند طبقه بندی شد.ه

در پایان نیز برای تكمیل تحقیق حدود تقریبی این گیاهان با گیاهان هم عصر ایشان علیهم السلام تطبیق داده شد.

فهرست گیاهان در روایات نبوی صلوات الله علیه و اله



1.آس

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): رائحة الأنبیاء (علیهم السلام) رائحة السّفرجل، و رائحة الحور العین رائحة الآس، و رائحة الملائکة رائحة الورد، و رائحة ابنتی فاطمة الزّهراء (علیها السلام) رائحة السّفرجل و الآس و الورد، و لا بعث الله نبیاً و لا وصیاً إلّا وجد منه رائحة السّفرجل؛ فکلوها و أطعموا حبالاکم یحسّن أولادکم.

2.اترج           Citrus medica L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله) : عَلَیکم بِالاُترُجِّ ؛ فَإنَّهُ ینیرُ الفُؤادَ، و یزیدُ فِی الدِّماغِ. طب النبی ص8 ، بحارالانوار ج62 ص 297 ، الفردوس ج3 ص30 ح4062 عن عبدالرحمن بن دلهم و فیه «یشدّ» بدل «ینیر» ؛ کنزالعمال ج10 ص 40 ح 28257.

3.اذخر           Andropogon schoenanthus L.

انه قال فی مکه: لا تختلی خلاها قال له العباس : الا الاذخر یا رسول الله فانه لقینهم و لبیوتهم فقال: الا الاذخر

4.ارز               Oryza sativa L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الأَرُزُّ فی الأطعِمَة کَالسَّیدِ فی القومِ.

طب النبی ص6، بحار الانوار ج62 ص 294، الفردوس ج1 ص127 ح440 عن الامام علی(علیه السلام) عنه (صلی الله علیه و آله).

1504. رسول الله (صلی الله علیه و آله): نِعمَ الدَّواءُ الأَرُزُّ، بارِدٌ صَحیحٌ سَلیمٌ مِن کُلّّ داءٍ.الفردوس ج4 ص267 ح6785 عن انس، مکارم اخلاق ج1 ص335 ح1078 عن الامام الصادق(علیه السلام)، بحار الانوار ج66 ص291 ح7.

5.املج         Phyllanthus emblica L.

عن النبی (صلی الله علیه و آله): الهلیلج الأسود و بلیلج و أملج یغلی بسمن البقر و یعجن بالعسل – یعنی الطریفل.بحارالانوار ج59 ص 240

6.اهلیلج اسود        Myrobalanus nigrae

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالإهلیلج الأسود، فإنه من شجرة الجنة، و طعمه مر، وفیه شفاء من کل داء.مستدرک الوسائل ج16 ص 450

عن النبی (صلی الله علیه و آله): الهلیلج الأسود و بلیلج و أملج یغلی بسمن البقر و یعجن بالعسل – یعنی الطریفل.بحارالانوار ج59 ص 240

7.بادروج           Ocimum basilicum L.

الإمام علی (علیه السلام): ذُکِرَ لِرسول الله (صلی الله علیه و آله): الحَوکُ و هُوَ الباذَروجُ، فقال: بَقلَتی و بَقلَة الانبیاءِ قَبلی، و إنّی لَاُحِبُّها و آکُلُها.

المحاسن ج2 ص319 ح2057 عن عبدالله العلوی عن ابیه، مکارم اخلاق ج1 ص388 ح1310، دعائم الاسلام ج2 ص113 ح375 کلاهما عن رسول الله (صلی الله علیه و آله) نحوه، بحارالانوار ج66 ص213 ح2.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الحَوکُ بَقلَة طَیبَة، کَأَنّی أراها نابِتَة فی الجَنَّة. مکارم اخلاق ج1 ص388 ح1310، بحارالانوار ج66 ص215 ح14.

8.بادنجان           Solanum melongena L.

کانَ رسول الله (صلی الله علیه و آله) فی دارِ جابِرٍ فَقَدَّمَ إلیهِ الباذَنجانَ، فَجَعَلَ (صلی الله علیه و آله) یأکُلُ، فَقالَ جابرٌ: إنَّ فیهِ لَحَرارة.الدعوات ص158 ح432، مکارم اخلاق ج1 ص398 ح1354 عن انس و فیه :«کلوا الباذنجان واکثروا منها؛ فانها اول شجرة آمنت بالله (عزوجل)»، بحار الانوار ج66 ص224 ح9.

الکافی عن عبدالرحمن الهاشمی: قالَ (علیه السلام) لِبعضِ موالیهِ: إقلِل لَنا من البَصَلِ و أکثِر لَنا من الباذَنجانِ.فقالَ لهُ مُستفهماً: الباذَنجانِ؟ قالَ (علیه السلام): نعم، الباذَنجانُ جامِعُ الطَّعمِ، مَنفِی الدّاءِ، صالِحٌ لِلطَّبیعة، مُنصِفٌ فی أحوالِهِ، صالِحٌ للشَّیخِ و الشّبابِّ، مُعتَدِلٌ فی حرارَتِهِ و بُرودَتِهِ ، حارٌّ فی مَکانِ الحرارة و بارِدٌ فی مکانِ البُرودة.الکافی ح6 ص373 ح3.

9.باقلی         Vicaia faba L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کانَ طَعامُ عیسی(علیه السلام) الباقِلّی حَتّی رُفعَ. و لَم یأکُل عیسی(علیه السلام) شیئاً غَیرَتهُ النّارُحَتّی رُفعَ.مکارم اخلاق ج1 ص397 ح1345 عن انس، بحارالانوار ج66 ص266 ح5، الفردوس ج3 ص272 ح4824، کنزالعمال ج11 ص504 ح32357.

10.بصل         Allium cepa L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): إذا دَخلتُم بَلدَة و بیئاً فَخِفتم وَباءَها فَعَلیکم بِبَصَلِها؛ فإنَّهُ یجلِی البَصَرَ، و ینَقِّی الشَّعرَ، و یزیدُ فی ماءِ الصُلبِ، وَ یزیدُ بی الخُطی، و یذهبُ بِالحَمّاءَ – وهو السَّوادُ فی الوَجهِ – وَالإِعیاءِ أیضاً.

بحارالانوار ج66 ص252 ح21 نقلا عن الفردوس عن ابی الدرداء.

11.بطیخ         Cucumis melo L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالبِطّیخِ؛ فإنَّ فیهِ عَشرَ خِصالٍ: هو طَعامٌ ، و هو شرابٌ، و اُشنانٌ، و رَیحانٌ، و یغسِلُ المَثانَة، و یغسلُ البَطنَ، و یکثِرُ ماءَ الظَّهرِ، و یزیدُ فی الجِماعِ، و یقطَعُ البُرودَة، و ینَقِّی البَشَرَة. طب النبی ص8 عن ابن عباس، بحارالانوار ج62 ص297؛ الفردوس ج3 ص138 ح4371 عن ابن عباس نحوه، کنزالعمال ج10 ص46 ح28288.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): تَفَکَّهوا بالبِطّیخِ؛ فإنَّ ماءَهُ رَحمة، و حَلاوتَهُ من حلاوة الجَنَّة.مکارم اخلاق ج1 ص399 ح1359 عن الامام علی(علیه السلام)، بحار الانوار ج66 ص194 ح8، الفردوس ج2 ص57 ح2325.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): عَضَّ بالبِطّیخَ و لاتَقطعها قطعاً؛ فإنَّها فاکهة مُبارَکة طَیبة، مُطَهَّرة الفَمِ، مُقَدِّسَة القَلبِ، تُبَیضُ الأَسنانَ، و تُرضِی الرَّحمنَ، ریحُها من العَنبرِ، وماؤُها من الکَوثَرِ، و لَحمُها من الفِردَوسِ، و لَذَّتُها من الجَنَّة، و أکلٌها من العِبادة.طب النبی ص8، بحارالانوار ج62 ص294.

12.بلیلج          Terminalia chebula Ret.

عن النبی (صلی الله علیه و آله): الهلیلج الأسود و بلیلج و أملج یغلی بسمن البقر و یعجن بالعسل – یعنی الطریفل.بحارالانوار ج59 ص 240

13.تفاح             Pyrus malus L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کُلُوا التُّفّاحَ علی الرّیقِ، فإنَّهُ نَضوحُ المَعِدَة.مکارم اخلاق ج1 ص375 ح1248 ، بحارالانوار ج66 ص177 ح27.

فی وصیة النبی (صلی الله علیه و آله) لعلی (علیه السلام)، قال: یا علی تسعة أشیاء تورث النسیان: أکل التفاح الحامض، و أکل الکزبرة، و الجبن ، و الحجامة فی النقرة، والبول فی الماء الراکد.وسائل الشیعة ج25 ص163

عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: کلوا التفاح علی الریق، فإنه نضوح المعدة.مستدرک الوسائل ج16 ص 397

14.تمر           Phoenix dactylifera L.

قال رسول الله :من تصبح بسبع تمرات لم یضره ذلک الیوم سم و لا سحر ایضا: بیت لا تمر فیه جیاع اهله

الإمام الصادق (علیه السلام): إنَّ وَفدَ عَبدِالقَیسِ قَدِموا علی رسول الله (صلی الله علیه و آله). قالَ: فَوَضَعوا بَینَ یدَیهِ جُلَّة تَمرٍ.فقالَ رسول الله (صلی الله علیه و آله): أ صَدَقَة أم هَدِیة؟ قالوا: بَل هَدِیة. فقال النَّبِی (صلی الله علیه و آله): أی تَمَراتِکم هذِهِ؟ قالوا: هُوَ البَرنِی یا رسول الله.

فقالَ هذا جَبرَئیلُ یخبِرُنی أنَّ فی تَمرَتکم هذِهِ تِسعَ خِصالٍ: تُخَبِّلُ الشَّیطانَ، و تُقَوِّی الظَّهرَ، و تزید فی المجامعة، و تزید فی السمع و البصر، و تقرب من الله، و تباعد عن الشیطان، و تهضم الطعام، و تذهب بالداء، و تطیب النکهة.

المحاسن ج1 ص76 ح37 و ج2 ص344 ح2188 کلاهما عن الحسین بن علوان، الخصال، ص416 ح8 عن الامام الصادق عن الامام علی (علیه السلام)، مکارم اخلاق ج1 ص366 ح1207، مشکاة الانوار ص262 ح777 کلها نحوه، بحارالانوار ج66 ص128 ح11.

رسول الله (صلی الله علیه و آله): أطعموا نساءکم فی نفاسهنّ التمر؛ فانه من کان طعامها فی نفاسها التمر خرج ولدها ذلک حلیما. فانه کان طعام مریم حین ولدت عیسی، و لو علم الله طعاما هو خیر لها من التمر أطعمها إیاه.

تاریخ بغداد ج8 ص366 الرقم 4465، تاریخ دمشق ج70 ص93 ح13790 کلاهما عن سلمة بن قیس، کنز العمال ج12 ص340 ح35313.

الإمام علی (علیه السلام): حنکوا أولادکم بالتمر، هکذا فعل النبی (صلی الله علیه و آله) بالحسن و الحسین (علیهما السلام) الکافی ج6 ص24 ح5 عن ابی بصیر عن الامام الصادق (علیه السلام)، تهذیب الاحکام ج6 ص437 ح1741 عن ابی بصیر، الخصال ص637 ح10 عن ابی بصیر و محمد بن مسلم عن الامام الصادق (علیه السلام) عن آبائه عنه (علیهم السلام)، تحف العقول ص124 ، بحارالانوار ج66 ص128 ح10.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): عَلیکم بِالبَرنِی؛ فإنَّهُ یذهَبُ بِالإعیاءِ، و یدفِئُ مِنَ القُرِّ، و یشبِعُ مِنَ الجوعِ، و فیهِ اثنانِ و سَبعونَ باباً مِنَ الشِّفاءِ.مکارم اخلاق ج1 ص365 ح1203، بحارالانوار ج66 ص141 ح58.

کان حلو رسول الله (صلی الله علیه و آله) التمر. و قال (صلی الله علیه و آله): إنّی لأحبّ للرجل أن یکون تمریاً. وسائل الشیعة ج 25 ص134

« إنّ رسول الله(صلی الله علیه و آله) کان بیتدیء طعامه إذا کان صائماً بالتمر.» مستدرک الوسائل ج 16 ص380

وقال(صلی الله علیه و آله): «أطعموا المرأة فی شهرها الذی تلد فیه التمر، فإنّ ولدها یکون حلیماً نقیاً.» مستدرک الوسائل ج 16 ص384

عن رسول الله(صلی الله علیه و آله)، أنه قال:«من أکل سبع تمرات عند منامه، عوفی من القولنج، و قتلن الدود فی بطنه» وقال(صلی الله علیه و آله): «کلوا التمر علی الریق، فإنه یقتل الدود.» مستدرک الوسائل ج 16 ص390

« إنّ رسول الله(صلی الله علیه و آله) کان بیتدیء طعامه إذا کان صائماً بالتمر.»بحار الانوار ج 63 ص141

قال(صلی الله علیه و آله): «أفضل ما یبدأ به الصائم الزبیب أو التمر أو شیءحلو.» بحار الانوار ج59 ص296

قال(صلی الله علیه و آله): «إذا ولت امرأة فلیکن أول ما تأکل الرطب الحلو أو التمر، فإنه لو کان شیء أفضل منه أطعمه الله تعالی مریم حین ولدت عیسی (علیه السلام).» بحار الانوار ج59 ص295-296

قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): «لیکن أول ما تأکل النفساء الرطب.»

بحار الانوار ج63 ص135

مکارم اخلاق ج1 ص397 ح1346، بحارالانوار ج66 ص266 ح5؛ الفردوس ج3 ص588 ح 5843 عن عائشة.

15.تین          Ficus carica L.

عن أبی ذرّ: اهدی الی النبی (صلی الله علیه و آله) طبق علیه تین، فقال لأصحابه: کلوا، فلو قلت: فاکهة نزلت من الجنة، لقلت هذه؛ لأنها فاکهة بلا عجم فکلوها؛ فإنها تقطع البواسیر، و تنقع من النقرس. مکارم اخلاق ج1 ص376 ح1251 ، بحارالانوار ج66 ص186 ح4؛ الفردوس ج3 ص243 ح4716 نحوه، کنزالعمال ج10 ص44 ح28280.

16.ثقاء

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): الثفاء دواء لکل داء، و لم یداو الورم و الضربان بمثله.بحارالانوار ج63 ص244

17.ثوم            Allium sativum L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کلوا الثوم و تداووا به؛ فإن فیه شفاء من سبعین داء.مکارم اخلاق ج1 ص394 ح1335، الفردوس ج3 ص245 ح4721 کلاهما عن الامام علی (علیه السلام)، کنز العمال ج15 ص271 ح40939.

18.جرجیر         Eruca sativa L.        Brassica erucastrum L.            Lepidium campestre L

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): أکره الجرجیر، و کأنّی أنظر إلی شجرتها نابتة فی جهنّم، وما تضلّع منها رجل بعد أن یصلّی العشاء إلّا بات فی تلک اللّیلة و نفسه تنازعه إلی الجذام. المحاسن،ج 2، ص 324، ح 2097 عن حمّاد بن زکریا عن الإمام الصادق (علیه السلام)، بحار الأنوار، ج 66، ص 236، ح 2.

19.جوز           Juglans regia L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الجبن و الجوز إذا اجتمعا فی کلّ واحد منهما شفاء، و إن افترقا کان فی کلّ واحد منهما داء. الکافی، ج 6، ص 340، ح ،2 المحاسن،ج 2، ص 295، ح 1974و ص 298، ح 1983 کلها عن عبد العزیز العبدی، بحار الأنوار، ج 66، ص 198، ح 3.

20.حبة السوداء          Nigella sativa L.

روی عن النبی(صلی الله علیه و آله)، أنه دعا بالهاضوم و الصعتر و الحبة السوداء، فکان یسیفُّهُ إذا أکل البیاض أو طعاماً له غائلة، وکان یجعله مع الملح الجریش و یفتتح به الطعام، و یقول: ما أبالی إذا تفادیه ما أکلت من شیء، و کان یقول: هو یقوی المعدة، و یقطع البلغم، و هو أمان من القوة.طب الأئمة (شبّر) ص 283

21.حرمل          Peganum harmala L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): من شرب الحرمل أربعین صباحا کل یوم مثقالاً، لاستنار الحکمة فی قلبه، و عوفی من اثنین و سبعین داء، أهونه الجذام.بحارالانوار ج62 ص235 ح5 نقلا عن الفردوس.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): ما أنبت الحرمل من شجرة و لا ورقة و لا ثمرة الا و ملک موکل بها، حتی تصل إلی من وصلت إلیه أو تصیر حطاما. و إن فی أصلها و فروعها لسرا، و إن فی حبها الشفاء من اثنین و سبعین داء، فتداووا بها و بالکندر.طب الائمة لا بنی بسطام ص67 عن زید بن علی رفعه الی آبائه (علیهم السلام)، مکارم اخلاق ج1 ص404 ح1357 نحوه، بحارالانوار ج62 ص233 ح1.

22.حناء           Lawsonia alba Lam.

روی ابن ماجه فی سننه ان النبی کان اذا صدع غلف راسه با لحنا و یقول انه نافع باذن الله من الصداع

عن الرسول (صلی الله علیه و آله) قال: من دخل الحمام فأطلی ثم أتبعه بالحناء من قرنه إلی قدمه کان أماناً له من الجنون و الجذام و البرص و الأکلة. وسائل الشیعة ج2 ص73

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): أخضبوا بالحناء فإنه یجلو البصر، وینبت الشعر، و یطیب الریح، و یسکّن الزوجه.وسائل الشیعة ج2 ص95

23.حنبله

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالحنبلة و لو بیع وزنها ذهباً.

جامع الاحادیث للقمی ص100 ، بحارالانوار ج62 ص233 ح1.

24.حنطه - خبز           Triticum vulgare vill.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): خیر طعامکم الخبز. مکارم اخلاق ج1 ص377 ح1258 عن عائشة، بحارالانوار ج66 ص149 ح12؛ الفردوس ج2 ص176 ح2883 عن عائشة، کنز العمال ج15 ص284 ح41019.

25.خس           Lactuca sativa L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کل الخس؛ فإنه یورث النعاس، و یهضم الطعام. مکارم اخلاق ج1 ص396 ح1344 عن الامام علی (علیه السلام)، بحار الانوار ج66 ص239 ح2؛ الفردوس ج3 ص244 ح4717 عن الامام علی (علیه السلام) عنه (صلی الله علیه و آله )

26.دباء           Lagenaria vulgaris Ser.

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): من أکل الدباء بالعدس رقّ قلبه عند ذکر الله، وزاد فی جماعة.بحار الانوار ج63 ص228

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالدباء فإنه یذکّی العقل، و یزید فی الدماغ.بحارالانوار ج63 ص 229

27.ذریره          Arum italicum L.

ثبت فی الصحیحین عن عائشه قالت: طیبت رسول الله بیدی بذریره فی حجه الوداع لحله و احرامه

28.رطب

فی الصحیحین عن عبداله بن جعفر قال: رایت رسول الله یاکل القثا بالرطب و فی سنن ابی داود عن انس قال: کان رسول الله یفطر علی رطبات قبل ان یصلی فان لم تکن رطبات فتمرات فان لم تکن تمرات حساحسوات من ما

29.رمان        Punica granatum L.

رسول الله (صلی الله علیه و آله): الرّمّان سّید الفاکهة، و من أکل رمّانة أغضب شیطانه أربعین صباحاً. المحاسن، ج 2، ص 359، ح 2249 عن مسعدة بن زیاد عن الإمام الصادق عن أبیه (علیهما السلام)، مکارم الاخلاق، ج1، ص 370، ح1221، بحار الأنوار، ج 66، ص 163، ح 43.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کلوا الرّمّان بقشره؛ فإنّه دباغ البطن.

المحاسن، ج 2، ص 356، ح 2236، بحار الأنوار، ج 66، ص 160، ح 31.

30.ریحان

فی صحیح مسلم عن النبی من عرض علیه ریحان فلا یرده فانه خفیف المحمل طیب الرایحه.

31.زبیب

اهدی إلی رسول الله (صلی الله علیه و آله) طبق مغطّی، فکشف الغطاء عنه، ثمّ قال:کلوا باسم الله، نعم الطّعام الزّبیب؛ یشدّ العصب، و یذهب بالوصب، و یطفئ الغضب، و یرضی الرّبّ، و یذهب بالبلغم، و یطیب النکهة، و یصفّی اللّون. الاختصاص عن أبی هند الدّاری.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): من أدمن أکل الزّبیب علی الرّیق، رزق الفهم و الحفظ و الذّهن، و نقص من البلغم. بحار الأنوار، ج 62، ص 271، ح 70 نقلاً عن کتاب الجنّة للکفعمی عن ابن مسعود

 


32.زنجبیل          Zingiber officinale Rosc.

فی کتاب الطب النبوی من حدیث ابی سعید الخدری قال: اهدی ملک الرم الی رسول الله جره زنجبیل فاطعم کل انسان قطعه و اطعمنی قطعه

33.زیتون        Olea europea L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): نعم السّواک الزّیتون، من شجرة مبارکة؛ یطیب الفم، و یذهب بالحفر، هو سواکی و سواک الأنبیاء قبلی.

(المعجم الأویس، ج 1، ص 210، ح 678، مسند الشامیین: ج 1، ص 50، ح 46، تفسیر القرطبی: ج 20، ص 110، الفردوس ج 4، ص 260، ح 6767 کلها عن معاذ بن جبل، کنز العمّال، ج 9، ص 321، ح 26228، مکارم الأخلاق، ج 1، ص 115، ح 261، بحار الأنوار، ج 76، ص 135، ح 48.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کلوا الزّیت و ادّهنوا بالزّیت؛ فإنّه من شجرة مبارکة. سنن الدارمی، ج 1، ص 534، ح 1980، عن أبی اُسید انصاری، المصنّف لعبد الرزّاق ، ج 10، ص 422، ح 19568 عن زید بن أسلم عن أبیه و لیس فیه «کلوا الزیت فأنه مبارک»، کنز العمّال، ج 15، ص 279، ح 40984.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الزّیت دهن الأبرار وإدام الأخیار، بورک فیه مقبلاً و بورک فیه مدبراً، انغمس بالقدس مرّتین. الکافی، ج 6، ص 331، ح 4، المحاسن، ج 2، ص 287، ح 1937 کلاهما عن عبد المؤمن الأنصاری عن الإمام الباقر(علیه السلام)، بحارالأنوار، ج 66، ص 183، ح 21.

تهیه : احمد رضا اخوت محقق هرباریوم مرکزی دانشگاه تهران و کارشناس ارشد گیاهان دارویی پردیس علوم دانشگاه تهران

محی الدین جعفری کارشناس ارشد رشته سلولی و ملکولی پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیك و زیست فن آوری

مقدمه:

انسان با پیشرفت علوم هر روز به اهمیت گیاهان و نقش بسزای آن ها در تغذیه و درمان بیش از پیش آگاهی می یابد و برای او درست و بجا مصرف کردن این نعمت الهی اهمیت بیشتری پیدا می کند . یکی از راه های رسیدن به این اطلاع و آگاهی مراجعه به منابع غنی وحیی است كه از طریق بزرگانی که علم خود را از این طریق دریافت نموده اند به ما رسیده است..

كلمات و سخنان پیامبر اکرم صلوات الله علیه و اله به عنوان خاتم انبیاء ، تدوام دهنده حرکت پویای انسان ها به سمت تعالی و تکامل و كامل ترین انسان مرتبط با غیب می تواند در هر زمینه ای سرمنشاء تحولی قرار گیرد و تمدن بشری را در راه تامین معاد و معاش به راهی مطمئن هدایت نماید.

آنچه در این راه، بسیار مهم به نظر می رسد، رسیدن به تحلیلی درست از روایات نقل شده از آن جناب صلوات الله علیه و اله است. و یکی از راه های نیل به این منظور، بررسی تخصصی این روایات توسط کارشناسان هر رشته می باشد در این تحقیق بر آن شدیم تا با گردآوری روایات مربوط به گیاهان اولا مروری بر فهرست گیاهان نامبرده در روایات نبوی صلوات الله علیه واله داشته باشیم و ثانیا به تحلیل اجمالی راجع به این گیاهان ارائه دهیم . تا از این ره توشه زمینه رویكرد تخصصی به سخنان گهربار اهل بیت علیهم السلام بیش از پیش فراهم گردد.

روش کار و نتایج:

ابتدا فهرستی از اسامی گیاهان نامبرده شده در روایات نبوی صلوات الله علیه و اله، از منابع شیعی تهیه گردید. برای این منظور در آغاز به مهمترین منابعی را که مفرادت پزشکی حضرت را جمع آوری کردند رجوع شد

سپس روایات های مشهور راجع به آن گیاهان انتخاب گردید. (منظور از روایات مشهور، روایاتی است كه از نظر منبع و محتوا در اولویت هستند )

در مرحله بعد: اسامی گیاهان ، همراه با روایات نمونه و اسامی علمی آن ها در جدولی تنظیم شد.

و آن گاه: نگاه کلی پیامبر گرامی صلوات الله علیه و اله را نسبت به گیاهان بررسی گردید و بر اساس استفاده های مختلفی که در روایات از آن نامبرده اند طبقه بندی شد.ه

در پایان نیز برای تكمیل تحقیق حدود تقریبی این گیاهان با گیاهان هم عصر ایشان علیهم السلام تطبیق داده شد.

فهرست گیاهان در روایات نبوی صلوات الله علیه و اله



1.آس

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): رائحة الأنبیاء (علیهم السلام) رائحة السّفرجل، و رائحة الحور العین رائحة الآس، و رائحة الملائکة رائحة الورد، و رائحة ابنتی فاطمة الزّهراء (علیها السلام) رائحة السّفرجل و الآس و الورد، و لا بعث الله نبیاً و لا وصیاً إلّا وجد منه رائحة السّفرجل؛ فکلوها و أطعموا حبالاکم یحسّن أولادکم.

2.اترج           Citrus medica L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله) : عَلَیکم بِالاُترُجِّ ؛ فَإنَّهُ ینیرُ الفُؤادَ، و یزیدُ فِی الدِّماغِ. طب النبی ص8 ، بحارالانوار ج62 ص 297 ، الفردوس ج3 ص30 ح4062 عن عبدالرحمن بن دلهم و فیه «یشدّ» بدل «ینیر» ؛ کنزالعمال ج10 ص 40 ح 28257.

3.اذخر           Andropogon schoenanthus L.

انه قال فی مکه: لا تختلی خلاها قال له العباس : الا الاذخر یا رسول الله فانه لقینهم و لبیوتهم فقال: الا الاذخر

4.ارز               Oryza sativa L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الأَرُزُّ فی الأطعِمَة کَالسَّیدِ فی القومِ.

طب النبی ص6، بحار الانوار ج62 ص 294، الفردوس ج1 ص127 ح440 عن الامام علی(علیه السلام) عنه (صلی الله علیه و آله).

1504. رسول الله (صلی الله علیه و آله): نِعمَ الدَّواءُ الأَرُزُّ، بارِدٌ صَحیحٌ سَلیمٌ مِن کُلّّ داءٍ.الفردوس ج4 ص267 ح6785 عن انس، مکارم اخلاق ج1 ص335 ح1078 عن الامام الصادق(علیه السلام)، بحار الانوار ج66 ص291 ح7.

5.املج         Phyllanthus emblica L.

عن النبی (صلی الله علیه و آله): الهلیلج الأسود و بلیلج و أملج یغلی بسمن البقر و یعجن بالعسل – یعنی الطریفل.بحارالانوار ج59 ص 240

6.اهلیلج اسود        Myrobalanus nigrae

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالإهلیلج الأسود، فإنه من شجرة الجنة، و طعمه مر، وفیه شفاء من کل داء.مستدرک الوسائل ج16 ص 450

عن النبی (صلی الله علیه و آله): الهلیلج الأسود و بلیلج و أملج یغلی بسمن البقر و یعجن بالعسل – یعنی الطریفل.بحارالانوار ج59 ص 240

7.بادروج           Ocimum basilicum L.

الإمام علی (علیه السلام): ذُکِرَ لِرسول الله (صلی الله علیه و آله): الحَوکُ و هُوَ الباذَروجُ، فقال: بَقلَتی و بَقلَة الانبیاءِ قَبلی، و إنّی لَاُحِبُّها و آکُلُها.

المحاسن ج2 ص319 ح2057 عن عبدالله العلوی عن ابیه، مکارم اخلاق ج1 ص388 ح1310، دعائم الاسلام ج2 ص113 ح375 کلاهما عن رسول الله (صلی الله علیه و آله) نحوه، بحارالانوار ج66 ص213 ح2.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الحَوکُ بَقلَة طَیبَة، کَأَنّی أراها نابِتَة فی الجَنَّة. مکارم اخلاق ج1 ص388 ح1310، بحارالانوار ج66 ص215 ح14.

8.بادنجان           Solanum melongena L.

کانَ رسول الله (صلی الله علیه و آله) فی دارِ جابِرٍ فَقَدَّمَ إلیهِ الباذَنجانَ، فَجَعَلَ (صلی الله علیه و آله) یأکُلُ، فَقالَ جابرٌ: إنَّ فیهِ لَحَرارة.الدعوات ص158 ح432، مکارم اخلاق ج1 ص398 ح1354 عن انس و فیه :«کلوا الباذنجان واکثروا منها؛ فانها اول شجرة آمنت بالله (عزوجل)»، بحار الانوار ج66 ص224 ح9.

الکافی عن عبدالرحمن الهاشمی: قالَ (علیه السلام) لِبعضِ موالیهِ: إقلِل لَنا من البَصَلِ و أکثِر لَنا من الباذَنجانِ.فقالَ لهُ مُستفهماً: الباذَنجانِ؟ قالَ (علیه السلام): نعم، الباذَنجانُ جامِعُ الطَّعمِ، مَنفِی الدّاءِ، صالِحٌ لِلطَّبیعة، مُنصِفٌ فی أحوالِهِ، صالِحٌ للشَّیخِ و الشّبابِّ، مُعتَدِلٌ فی حرارَتِهِ و بُرودَتِهِ ، حارٌّ فی مَکانِ الحرارة و بارِدٌ فی مکانِ البُرودة.الکافی ح6 ص373 ح3.

9.باقلی         Vicaia faba L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کانَ طَعامُ عیسی(علیه السلام) الباقِلّی حَتّی رُفعَ. و لَم یأکُل عیسی(علیه السلام) شیئاً غَیرَتهُ النّارُحَتّی رُفعَ.مکارم اخلاق ج1 ص397 ح1345 عن انس، بحارالانوار ج66 ص266 ح5، الفردوس ج3 ص272 ح4824، کنزالعمال ج11 ص504 ح32357.

10.بصل         Allium cepa L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): إذا دَخلتُم بَلدَة و بیئاً فَخِفتم وَباءَها فَعَلیکم بِبَصَلِها؛ فإنَّهُ یجلِی البَصَرَ، و ینَقِّی الشَّعرَ، و یزیدُ فی ماءِ الصُلبِ، وَ یزیدُ بی الخُطی، و یذهبُ بِالحَمّاءَ – وهو السَّوادُ فی الوَجهِ – وَالإِعیاءِ أیضاً.

بحارالانوار ج66 ص252 ح21 نقلا عن الفردوس عن ابی الدرداء.

11.بطیخ         Cucumis melo L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالبِطّیخِ؛ فإنَّ فیهِ عَشرَ خِصالٍ: هو طَعامٌ ، و هو شرابٌ، و اُشنانٌ، و رَیحانٌ، و یغسِلُ المَثانَة، و یغسلُ البَطنَ، و یکثِرُ ماءَ الظَّهرِ، و یزیدُ فی الجِماعِ، و یقطَعُ البُرودَة، و ینَقِّی البَشَرَة. طب النبی ص8 عن ابن عباس، بحارالانوار ج62 ص297؛ الفردوس ج3 ص138 ح4371 عن ابن عباس نحوه، کنزالعمال ج10 ص46 ح28288.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): تَفَکَّهوا بالبِطّیخِ؛ فإنَّ ماءَهُ رَحمة، و حَلاوتَهُ من حلاوة الجَنَّة.مکارم اخلاق ج1 ص399 ح1359 عن الامام علی(علیه السلام)، بحار الانوار ج66 ص194 ح8، الفردوس ج2 ص57 ح2325.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): عَضَّ بالبِطّیخَ و لاتَقطعها قطعاً؛ فإنَّها فاکهة مُبارَکة طَیبة، مُطَهَّرة الفَمِ، مُقَدِّسَة القَلبِ، تُبَیضُ الأَسنانَ، و تُرضِی الرَّحمنَ، ریحُها من العَنبرِ، وماؤُها من الکَوثَرِ، و لَحمُها من الفِردَوسِ، و لَذَّتُها من الجَنَّة، و أکلٌها من العِبادة.طب النبی ص8، بحارالانوار ج62 ص294.

12.بلیلج          Terminalia chebula Ret.

عن النبی (صلی الله علیه و آله): الهلیلج الأسود و بلیلج و أملج یغلی بسمن البقر و یعجن بالعسل – یعنی الطریفل.بحارالانوار ج59 ص 240

13.تفاح             Pyrus malus L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کُلُوا التُّفّاحَ علی الرّیقِ، فإنَّهُ نَضوحُ المَعِدَة.مکارم اخلاق ج1 ص375 ح1248 ، بحارالانوار ج66 ص177 ح27.

فی وصیة النبی (صلی الله علیه و آله) لعلی (علیه السلام)، قال: یا علی تسعة أشیاء تورث النسیان: أکل التفاح الحامض، و أکل الکزبرة، و الجبن ، و الحجامة فی النقرة، والبول فی الماء الراکد.وسائل الشیعة ج25 ص163

عن النبی (صلی الله علیه و آله)، أنه قال: کلوا التفاح علی الریق، فإنه نضوح المعدة.مستدرک الوسائل ج16 ص 397

14.تمر           Phoenix dactylifera L.

قال رسول الله :من تصبح بسبع تمرات لم یضره ذلک الیوم سم و لا سحر ایضا: بیت لا تمر فیه جیاع اهله

الإمام الصادق (علیه السلام): إنَّ وَفدَ عَبدِالقَیسِ قَدِموا علی رسول الله (صلی الله علیه و آله). قالَ: فَوَضَعوا بَینَ یدَیهِ جُلَّة تَمرٍ.فقالَ رسول الله (صلی الله علیه و آله): أ صَدَقَة أم هَدِیة؟ قالوا: بَل هَدِیة. فقال النَّبِی (صلی الله علیه و آله): أی تَمَراتِکم هذِهِ؟ قالوا: هُوَ البَرنِی یا رسول الله.

فقالَ هذا جَبرَئیلُ یخبِرُنی أنَّ فی تَمرَتکم هذِهِ تِسعَ خِصالٍ: تُخَبِّلُ الشَّیطانَ، و تُقَوِّی الظَّهرَ، و تزید فی المجامعة، و تزید فی السمع و البصر، و تقرب من الله، و تباعد عن الشیطان، و تهضم الطعام، و تذهب بالداء، و تطیب النکهة.

المحاسن ج1 ص76 ح37 و ج2 ص344 ح2188 کلاهما عن الحسین بن علوان، الخصال، ص416 ح8 عن الامام الصادق عن الامام علی (علیه السلام)، مکارم اخلاق ج1 ص366 ح1207، مشکاة الانوار ص262 ح777 کلها نحوه، بحارالانوار ج66 ص128 ح11.

رسول الله (صلی الله علیه و آله): أطعموا نساءکم فی نفاسهنّ التمر؛ فانه من کان طعامها فی نفاسها التمر خرج ولدها ذلک حلیما. فانه کان طعام مریم حین ولدت عیسی، و لو علم الله طعاما هو خیر لها من التمر أطعمها إیاه.

تاریخ بغداد ج8 ص366 الرقم 4465، تاریخ دمشق ج70 ص93 ح13790 کلاهما عن سلمة بن قیس، کنز العمال ج12 ص340 ح35313.

الإمام علی (علیه السلام): حنکوا أولادکم بالتمر، هکذا فعل النبی (صلی الله علیه و آله) بالحسن و الحسین (علیهما السلام) الکافی ج6 ص24 ح5 عن ابی بصیر عن الامام الصادق (علیه السلام)، تهذیب الاحکام ج6 ص437 ح1741 عن ابی بصیر، الخصال ص637 ح10 عن ابی بصیر و محمد بن مسلم عن الامام الصادق (علیه السلام) عن آبائه عنه (علیهم السلام)، تحف العقول ص124 ، بحارالانوار ج66 ص128 ح10.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): عَلیکم بِالبَرنِی؛ فإنَّهُ یذهَبُ بِالإعیاءِ، و یدفِئُ مِنَ القُرِّ، و یشبِعُ مِنَ الجوعِ، و فیهِ اثنانِ و سَبعونَ باباً مِنَ الشِّفاءِ.مکارم اخلاق ج1 ص365 ح1203، بحارالانوار ج66 ص141 ح58.

کان حلو رسول الله (صلی الله علیه و آله) التمر. و قال (صلی الله علیه و آله): إنّی لأحبّ للرجل أن یکون تمریاً. وسائل الشیعة ج 25 ص134

« إنّ رسول الله(صلی الله علیه و آله) کان بیتدیء طعامه إذا کان صائماً بالتمر.» مستدرک الوسائل ج 16 ص380

وقال(صلی الله علیه و آله): «أطعموا المرأة فی شهرها الذی تلد فیه التمر، فإنّ ولدها یکون حلیماً نقیاً.» مستدرک الوسائل ج 16 ص384

عن رسول الله(صلی الله علیه و آله)، أنه قال:«من أکل سبع تمرات عند منامه، عوفی من القولنج، و قتلن الدود فی بطنه» وقال(صلی الله علیه و آله): «کلوا التمر علی الریق، فإنه یقتل الدود.» مستدرک الوسائل ج 16 ص390

« إنّ رسول الله(صلی الله علیه و آله) کان بیتدیء طعامه إذا کان صائماً بالتمر.»بحار الانوار ج 63 ص141

قال(صلی الله علیه و آله): «أفضل ما یبدأ به الصائم الزبیب أو التمر أو شیءحلو.» بحار الانوار ج59 ص296

قال(صلی الله علیه و آله): «إذا ولت امرأة فلیکن أول ما تأکل الرطب الحلو أو التمر، فإنه لو کان شیء أفضل منه أطعمه الله تعالی مریم حین ولدت عیسی (علیه السلام).» بحار الانوار ج59 ص295-296

قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): «لیکن أول ما تأکل النفساء الرطب.»

بحار الانوار ج63 ص135

مکارم اخلاق ج1 ص397 ح1346، بحارالانوار ج66 ص266 ح5؛ الفردوس ج3 ص588 ح 5843 عن عائشة.

15.تین          Ficus carica L.

عن أبی ذرّ: اهدی الی النبی (صلی الله علیه و آله) طبق علیه تین، فقال لأصحابه: کلوا، فلو قلت: فاکهة نزلت من الجنة، لقلت هذه؛ لأنها فاکهة بلا عجم فکلوها؛ فإنها تقطع البواسیر، و تنقع من النقرس. مکارم اخلاق ج1 ص376 ح1251 ، بحارالانوار ج66 ص186 ح4؛ الفردوس ج3 ص243 ح4716 نحوه، کنزالعمال ج10 ص44 ح28280.

16.ثقاء

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): الثفاء دواء لکل داء، و لم یداو الورم و الضربان بمثله.بحارالانوار ج63 ص244

17.ثوم            Allium sativum L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کلوا الثوم و تداووا به؛ فإن فیه شفاء من سبعین داء.مکارم اخلاق ج1 ص394 ح1335، الفردوس ج3 ص245 ح4721 کلاهما عن الامام علی (علیه السلام)، کنز العمال ج15 ص271 ح40939.

18.جرجیر         Eruca sativa L.        Brassica erucastrum L.            Lepidium campestre L

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): أکره الجرجیر، و کأنّی أنظر إلی شجرتها نابتة فی جهنّم، وما تضلّع منها رجل بعد أن یصلّی العشاء إلّا بات فی تلک اللّیلة و نفسه تنازعه إلی الجذام. المحاسن،ج 2، ص 324، ح 2097 عن حمّاد بن زکریا عن الإمام الصادق (علیه السلام)، بحار الأنوار، ج 66، ص 236، ح 2.

19.جوز           Juglans regia L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الجبن و الجوز إذا اجتمعا فی کلّ واحد منهما شفاء، و إن افترقا کان فی کلّ واحد منهما داء. الکافی، ج 6، ص 340، ح ،2 المحاسن،ج 2، ص 295، ح 1974و ص 298، ح 1983 کلها عن عبد العزیز العبدی، بحار الأنوار، ج 66، ص 198، ح 3.

20.حبة السوداء          Nigella sativa L.

روی عن النبی(صلی الله علیه و آله)، أنه دعا بالهاضوم و الصعتر و الحبة السوداء، فکان یسیفُّهُ إذا أکل البیاض أو طعاماً له غائلة، وکان یجعله مع الملح الجریش و یفتتح به الطعام، و یقول: ما أبالی إذا تفادیه ما أکلت من شیء، و کان یقول: هو یقوی المعدة، و یقطع البلغم، و هو أمان من القوة.طب الأئمة (شبّر) ص 283

21.حرمل          Peganum harmala L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): من شرب الحرمل أربعین صباحا کل یوم مثقالاً، لاستنار الحکمة فی قلبه، و عوفی من اثنین و سبعین داء، أهونه الجذام.بحارالانوار ج62 ص235 ح5 نقلا عن الفردوس.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): ما أنبت الحرمل من شجرة و لا ورقة و لا ثمرة الا و ملک موکل بها، حتی تصل إلی من وصلت إلیه أو تصیر حطاما. و إن فی أصلها و فروعها لسرا، و إن فی حبها الشفاء من اثنین و سبعین داء، فتداووا بها و بالکندر.طب الائمة لا بنی بسطام ص67 عن زید بن علی رفعه الی آبائه (علیهم السلام)، مکارم اخلاق ج1 ص404 ح1357 نحوه، بحارالانوار ج62 ص233 ح1.

22.حناء           Lawsonia alba Lam.

روی ابن ماجه فی سننه ان النبی کان اذا صدع غلف راسه با لحنا و یقول انه نافع باذن الله من الصداع

عن الرسول (صلی الله علیه و آله) قال: من دخل الحمام فأطلی ثم أتبعه بالحناء من قرنه إلی قدمه کان أماناً له من الجنون و الجذام و البرص و الأکلة. وسائل الشیعة ج2 ص73

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): أخضبوا بالحناء فإنه یجلو البصر، وینبت الشعر، و یطیب الریح، و یسکّن الزوجه.وسائل الشیعة ج2 ص95

23.حنبله

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالحنبلة و لو بیع وزنها ذهباً.

جامع الاحادیث للقمی ص100 ، بحارالانوار ج62 ص233 ح1.

24.حنطه - خبز           Triticum vulgare vill.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): خیر طعامکم الخبز. مکارم اخلاق ج1 ص377 ح1258 عن عائشة، بحارالانوار ج66 ص149 ح12؛ الفردوس ج2 ص176 ح2883 عن عائشة، کنز العمال ج15 ص284 ح41019.

25.خس           Lactuca sativa L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کل الخس؛ فإنه یورث النعاس، و یهضم الطعام. مکارم اخلاق ج1 ص396 ح1344 عن الامام علی (علیه السلام)، بحار الانوار ج66 ص239 ح2؛ الفردوس ج3 ص244 ح4717 عن الامام علی (علیه السلام) عنه (صلی الله علیه و آله )

26.دباء           Lagenaria vulgaris Ser.

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): من أکل الدباء بالعدس رقّ قلبه عند ذکر الله، وزاد فی جماعة.بحار الانوار ج63 ص228

قال الرسول الله (صلی الله علیه و آله): علیکم بالدباء فإنه یذکّی العقل، و یزید فی الدماغ.بحارالانوار ج63 ص 229

27.ذریره          Arum italicum L.

ثبت فی الصحیحین عن عائشه قالت: طیبت رسول الله بیدی بذریره فی حجه الوداع لحله و احرامه

28.رطب

فی الصحیحین عن عبداله بن جعفر قال: رایت رسول الله یاکل القثا بالرطب و فی سنن ابی داود عن انس قال: کان رسول الله یفطر علی رطبات قبل ان یصلی فان لم تکن رطبات فتمرات فان لم تکن تمرات حساحسوات من ما

29.رمان        Punica granatum L.

رسول الله (صلی الله علیه و آله): الرّمّان سّید الفاکهة، و من أکل رمّانة أغضب شیطانه أربعین صباحاً. المحاسن، ج 2، ص 359، ح 2249 عن مسعدة بن زیاد عن الإمام الصادق عن أبیه (علیهما السلام)، مکارم الاخلاق، ج1، ص 370، ح1221، بحار الأنوار، ج 66، ص 163، ح 43.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کلوا الرّمّان بقشره؛ فإنّه دباغ البطن.

المحاسن، ج 2، ص 356، ح 2236، بحار الأنوار، ج 66، ص 160، ح 31.

30.ریحان

فی صحیح مسلم عن النبی من عرض علیه ریحان فلا یرده فانه خفیف المحمل طیب الرایحه.

31.زبیب

اهدی إلی رسول الله (صلی الله علیه و آله) طبق مغطّی، فکشف الغطاء عنه، ثمّ قال:کلوا باسم الله، نعم الطّعام الزّبیب؛ یشدّ العصب، و یذهب بالوصب، و یطفئ الغضب، و یرضی الرّبّ، و یذهب بالبلغم، و یطیب النکهة، و یصفّی اللّون. الاختصاص عن أبی هند الدّاری.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): من أدمن أکل الزّبیب علی الرّیق، رزق الفهم و الحفظ و الذّهن، و نقص من البلغم. بحار الأنوار، ج 62، ص 271، ح 70 نقلاً عن کتاب الجنّة للکفعمی عن ابن مسعود

 


32.زنجبیل          Zingiber officinale Rosc.

فی کتاب الطب النبوی من حدیث ابی سعید الخدری قال: اهدی ملک الرم الی رسول الله جره زنجبیل فاطعم کل انسان قطعه و اطعمنی قطعه

33.زیتون        Olea europea L.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): نعم السّواک الزّیتون، من شجرة مبارکة؛ یطیب الفم، و یذهب بالحفر، هو سواکی و سواک الأنبیاء قبلی.

(المعجم الأویس، ج 1، ص 210، ح 678، مسند الشامیین: ج 1، ص 50، ح 46، تفسیر القرطبی: ج 20، ص 110، الفردوس ج 4، ص 260، ح 6767 کلها عن معاذ بن جبل، کنز العمّال، ج 9، ص 321، ح 26228، مکارم الأخلاق، ج 1، ص 115، ح 261، بحار الأنوار، ج 76، ص 135، ح 48.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): کلوا الزّیت و ادّهنوا بالزّیت؛ فإنّه من شجرة مبارکة. سنن الدارمی، ج 1، ص 534، ح 1980، عن أبی اُسید انصاری، المصنّف لعبد الرزّاق ، ج 10، ص 422، ح 19568 عن زید بن أسلم عن أبیه و لیس فیه «کلوا الزیت فأنه مبارک»، کنز العمّال، ج 15، ص 279، ح 40984.

قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): الزّیت دهن الأبرار وإدام الأخیار، بورک فیه مقبلاً و بورک فیه مدبراً، انغمس بالقدس مرّتین. الکافی، ج 6، ص 331، ح 4، المحاسن، ج 2، ص 287، ح 1937 کلاهما عن عبد المؤمن الأنصاری عن الإمام الباقر(علیه السلام)، بحارالأنوار، ج 66، ص 183، ح 21.





نوع مطلب : طب ائمه و اطهار، طب اسلامی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
جمعه 30 دی 1390





پیوند روزانه
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی



.

Online User


p30web
کد HTML:
کد HTML:
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic